بهــار آمـد 

بهار آمد بهار آمد بهار خوش عذار آمد

خوش و سرسبز شد عالم اوان لاله‌زار آمد 

ز سوسن بشنو ای ریحان که سوسن صد زبان دارد

به دشت آب و گل بنگر که پرنقش و نگار آمد 

گل از نسرین همی ‌پرسد که چون بودی در این غربت

همی‌ گوید خوشم زیرا خوشی‌ها زان دیار آمد 

سمن با سرو می ‌گوید که مستانه همی ‌رقصی

به گوشش سرو می ‌گوید که یار بردبار آمد 

بنفشه پیش نیلوفر درآمد که مبارک باد

که زردی رفت و خشکی رفت و عمر پایدار آمد 

همی ‌زد چشمک آن نرگس به سوی گل که خندانی

بدو گفتا که خندانم که یار اندر کنار آمد 

صنوبر گفت راه سخت آسان شد به فضل حق

که هر برگی به ره بری چو تیغ آبدار آمد 

ز ترکستان آن دنیا بنه ترکان زیبارو

به هندستان آب و گل به امر شهریار آمد 

ببین کان لک ‌لک گویا برآمد بر سر منبر

که ای یاران آن کاره صلا که وقت کار آمد 

(جلال الدین محمد بلخی )

بامـداد ـ فرهنگی و اجتماعی ـ ۳/ ۲۶ـ ‍ ۲۱۰۳            

Copyright ©bamdaad 2026

طفلی به پدر گفت که عید رمضانست

روز طرب و عشرت و عیش همگانست

دل ها همه جوشیده و لب ها همه خندان

تن ها همه پوشیده و جان ها به امانست

پوینده به هر برزن وگرونده به هر کوی

گرپیر و جوانست اگر خورد وکلانست

این برسرآن دست گزین از ره الفت

وین برلب آن بوسه گذار از دل و جانست

جز جامه خلقان که مرا در بر و دوش است

کو آنکه دراین عید ورا جامه چنان است

درخانه همسایه بی عاطفه ما

خوراکه و پوشاکه کران تا بکرانست

رخت من و توکهنه ترازعمر زمانه

قوت من و تو شورتر از اشک روانست

اینجا سخن ازنیش و درآنجا سخن از نوش

داد و دهش چرخ چنین است و چنانست

همسایه پسر را که بود مال فراوان

لطفش به من ای باب ندانی که چسانست

خواهم که یکی جامه از او عاریه گیرم

کوه همدم و همراز من از دیر زمانست

بیچاره پدر گفت که ای جان  گرامی

امداد زبیگانه مجویی که زیانست

ازبهر دو نان منت دونان نتوان برد

این پند زمن گیر که سود دو جهانست

مگرای به ذلت که ترا جلوه دهد پست

بگرای به همت که ترا این به ازآنست

آری به بر و دوش تو این جامه خلقان

خوشتر ز پذیرایی احسان کسانست

بی هوده نپیندار که گفتند بزرگان

با کهنه خود ساز نو خلق گرانست.

( احمد ضیا قاریزاده )

بامـداد ـ فرهنگی و اجتماعی ـ ۱/ ۲۶ـ ‍ ۱۹۰۳           

Copyright ©bamdaad 2026

نـوروز، هنگامه بیــداری زمیـن و امیـد انسان 

 داکتر نثاراحمد صدیقی

باز هم جهان به آستانه یکی از باشکوه‌ ترین لحظه‌ های گردش جاودانه خویش رسیده است. زمستان آهسته‌آهسته بار سفر می ‌بندد و نسیم لطیف بهار پیام بیداری را در گوش خاک و آسمان زمزمه می‌کند. در چنین دمِ پرشکوهی از تپش طبیعت، ما به استقبال نوروز ۱۴۰۵ خورشیدی می ‌رویم، جشنی که نه تنها آغاز سال نو، بلکه سرود جاودان زایش دوباره زندگی و نو شدن امیدهای انسان است 

نوروز از کهن ‌ترین یادگارهای فرهنگی تاریخ بشر به شمار می ‌رود، جشنی که هزاران سال در حافظه تمدن‌ ها و فرهنگ‌ ها زنده مانده و نسل به نسل همچون چراغی فروزان راه زندگی مردمان این سرزمین‌ ها را روشن کرده است. در روایت‌های اسطوره‌ای، این روز به جمشید نسبت داده شده است، روزی که آن را «روز نو »  نامیدند تا نشانه آغاز روشنایی، شکوفایی و تازگی در جهان باشد. 

در گستره خراسان تاریخی و به ‌ویژه در سرزمین کهن بلخ در افغانستان، نوروز از دیرباز جایگاهی ارجمند داشته است. بلخ، این شهر باستانی که در طول تاریخ یکی از کانون‌های درخشان فرهنگ، اندیشه و تمدن بوده ، همواره با آیین ‌های نوروزی پیوندی عمیق داشته است. جشن‌هایی که هنوز در بلخ و مزارشریف با شور و شکوه برگزار می ‌شود ،  گواهی است بر زنده بودن این سنت دیرینه در دل فرهنگ مردم افغانستان  امروز نوروز تنها جشن یک قوم یا یک  سرزمین نیست ، بلکه میراثی مشترک برای میلیون‌ها انسان در گوشه‌ های گوناگون جهان است. از افغانستان و تاجیکستان تا ایران، آذربایجان و سرزمین‌های آسیای میانه، مردمان بسیاری با زبان‌ها، فرهنگ‌ها و باورهای گوناگون نخستین روز بهار را با شادی و امید گرامی می ‌دارند. نوروز در حقیقت جشن همبستگی انسان‌هایی است که در دامان طبیعت زندگی می‌کنند و آرزوی صلح، دوستی و آینده‌ای روشن را در دل می ‌پرورانند. 

اهمیت جهانی نوروز چنان گسترده است که در سال ۲۰۱۰سازمان ملل با تصویب قطعنامه‌ای در مجمع عمومی ، ۲۱مارچ را به عنوان «روز جهانی نوروز» به رسمیت شناخت ،   این اقدام اعترافی رسمی  به ارزش فرهنگی و انسانی این جشن کهن بود، جشنی که پیام‌آور صلح، همزیستی، دوستی میان ملت‌ها و احترام به طبیعت است برای مردم افغانستان، نوروز همواره فراتر از یک جشن طبیعی بوده است. این روز زمان تازه شدن دل‌ها، دیدار انسان‌ها وزنده شدن امیدهاست. آیین‌هایی چون جشن گل سرخ در مزارشریف، برافراشتن «

جهنده» » در زیارت سخی، گردهمایی‌های مردمی، دید و بازدیدها و شادی‌های دسته‌جمعی، همه نشان می‌دهد که نوروز در فرهنگ این سرزمین نه تنها جشن طبیعت، بلکه جشن زندگی و پیوند انسانی است.  

همزمان با نوروز، در افغانستان  « «جشن دهقان»  یا  « روزدهقان»  نیز گرامی داشته می‌شود ، روزی برای بزرگداشت تلاش و زحمت کشاورزان این سرزمین که با دست‌های پینه ‌بستهه خود زمین را زنده نگه می ‌دارند و چرخه زندگی را تداوم می‌ بخشند. این سنت زیبا یادآور آن است که پیوند انسان با خاک و طبیعت ، بنیاد زندگی  و آبادانی جامعه است. 

 اما پیام نوروز تنها در آیین‌ها و جشن‌ها خلاصه نمی‌ شود. نوروز در حقیقت زبان روشن طبیعت است، زبانی که از دل شکوفه‌ها، از خروش جویبارها، از سبزی دشت‌ها و از آواز پرندگان سخن می ‌گوید. طبیعت در هر بهار با صدایی  آرام اما ژرف به انسان یادآوری می‌ کند که قانون زندگی دگرگونی و نو شدن است . 

درختی که در زمستان خشک و خاموش می‌نمود، در بهار دوباره جوانه می‌زند . زمین تیره ناگهان سبز و شکوفا می‌شود.  برف‌ها آب می‌شوند و جویبارها به خروش می‌آیند. پرندگان سرود زندگی را از نو آغاز می‌کنند و جهان رنگ تازه‌ای به خود می ‌گیرد. این همه به ما می‌آموزد که هیچ زمستانی جاودانه نیست و هیچ تاریکی‌ای نمی‌ تواند برای  همیشه  بر روشنایی چیره بماند. 

در روزگاری که مردم افغانستان سال‌های دشوار و پررنجی را پشت سر گذاشته ‌اند و دل‌های  بسیاری از زخم‌ های کهنه و تازه آکنده است، نوروز می‌تواند یادآور چراغ امیدی باشد که هرگز خاموش نمی‌شود. همان‌گونه که طبیعت در هر بهار از نو جان می‌گیرد، جامعهه انسانی نیز می‌تواند از دل دشواری‌ها  راهی به سوی روشنایی ، آگاهی،  همدلی  و زندگی شایسته‌تر بیابد. نوروز ما را به اندیشیدن فرا می‌خواند، به این حقیقت که جهان را می‌توان با مهر، خرد و همبستگی انسانی زیباتر ساخت. آینده از آنِ کسانی است که امید را زنده نگه می ‌دارند و با ایمان به انسان و زندگی، برای ساختن فردایی بهتر گام برمی‌دارند .

باشد که نوروز ۱۴۰۵ خورشیدی سرآغاز فصلی تازه از امید، آگاهی و همدلی برای مردم افغانستان و همهه مردمان این سرزمین باشد، فصلی که در آن انسان‌ها با مهر و خرد به سوی آینده‌ای روشن‌تر گام بردارند و جهان را به جایگاهی شایسته ‌تر برای زندگی تبدیل کنند  

نوروز پیام جاودان طبیعت است، 
پیام نو شدن، امید داشتن و از نو آغاز کردن 

نوروزتان خجسته و بهارتان سرشار از روشنایی، امید و زندگی باد 

بامـداد ـ فرهنگی و اجتماعی ـ ۱/ ۲۶ـ ‍ ۲۰۰۳           

Copyright ©bamdaad 2026

اطلاعیه در مورد مراسم خاکسپاری و بزرگداشت فقید سلطان‌ علی کشتمند

مراسم خاکسپاری و بزرگداشت فقید سلطان‌ علی کشتمند

همان گونه که هم ‌وطنان در جریان هستند، سلطان‌علی کشتمند صدراعظم پیشین و از پیشگامان اندیشه چپ در افغانستان که میراث ماندگاری از مبارزه، تابوشکنی و روشنگری در تاریخ معاصر افغانستان از خود برای نسل‌ های تشنه تغییر و تحول به یادگار گذاشت، به ابدیت پیوست.

لازم است به اطلاع رسانده شود که مراسم خاکسپاری و بزرگداشت فقید کشتمند از سوی خانواده و دوستان در لندن در دو روز متفاوت که در زیر آمده، برگزار می‌ شود.

حضور یکایک خواهران و برادران، تسلی ‌بخش دل‌ های بی ‌قرار اعضای خانواده و موجب شادی روح آن فقید سفرکرده خواهد شد.

آدرس و زمان مراسم تشییع و خاک‌سپاری: سه‌شنبه ۱۷ مارچ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۰ قبل از ظهر

Putney Vale Cemetry

Stag Lane, London SW15 3DZ

آدرس و زمان مراسم فاتحه خوانی، یادبود و گرامی‌داشت:

پنجشنبه ۱۹ مارچ ۲۰۲۶ میلادی، ساعت ۳ تا ۶ بعد از ظهر. همراه صرف افطار بعد از این ساعت.

The Harrow Banqueting Hall

368 Station Road

Harrow HA1 2DE

در برنامه یادبود روز پنجشنبه همچنین شماری از چهره‌ های سیاسی، فرهنگی و ادبی پیرامون شخصیت و کارنامه سیاسی و پژوهشی فقید سلطان‌علی کشتمند سخن خواهند گفت.

لازم به ذکر است که طبق برنامه قبلی قرار بود مراسم خاک ‌سپاری و یادبود در یک روز (پنجشنبه ۱۹ مارچ ۲۰۲۶) برگزار شود اما به دلیل مشکلات تدارکاتی غیرمنتظره، تغییری در برنامه پیش آمد و ناگزیر شدیم برنامه خاکسپاری را جلو انداخته و برای روز سه ‌شنبه ۱۷ مارچ تنظیم کنیم. بدین وسیله از عموم عزیزان به دلیل بروز مشکلی که حل آن از توان ما بیرون بود، عذرخواهی می ‌کنیم.

شماره‌های تماس:

07809365376

07897386727

07961304819

خانواده و دوستان فقید سلطان علی کشتمند

اگهی های فوتی و پیام تسلیت ـ بامداد ـ  ۲۶/۴ـ ۱۵۰۳                       

Copyrt ©bamdaad 2026