چهره خاورمیانه با پیروزی حوثی ها دگرگون می شود

چهره خاورمیانه با پیروزی حوثی ها دگرگون می شود!

سرگیی ساوچوک ، ریا نووستی

در خاورمیانه هیچ نشانه ای از فروکش کردن بحران دیده نمی شود. تنها در یک روز، آونگ اطلاعات و ژیوپولیتیک به عقب برگشته است. در یمن، حوثی ها که مدتها غیرفعال می نمودند، ناگهان و به طرز چشمگیری چشم انداز جغرافیایی و نظامی محلی را تغییر داده اند. رسانه های خاورمیانه و غرب گزارش می دهند که واحدهای نظامی انصارالله، حمله ای بی سابقه را آغاز کرده اند، بخش وسیعی از خاک کشور خود را باز پس گرفته و مهم تر از آن، تنگه باب المندب را مسدود کرده اند.

منابع دولتی یمن، به همراه عربستان سعودی، از دست دادن کل ساحل غربی، از جمله جزیره پریم را تایید می کنند. مناطق الدباب، مقبنه، وازیه، مخا و موزا را در اختیار گرفته اند که بیش از ۴۲۰۰ کیلومتر مربع را شامل می شود.

از نظر نظامی، حوثی ها توانستند انتقام سختی از ایتلاف دولت رسمی یمن و عربستان سعودی بگیرند. امروزه، در پس زمینه درگیری در اوکرایین و اقدام نظامی ایالات متحده امریکا و اسراییل علیه ایران، کمتر کسی عملیات پیکان طلایی (ایتلاف سعودی، امارات و دولت دست نشانده آنان علیه حوثی ها) را فوراً به یاد می آورد. همینطور، حملات گروهی از نیروهای دولتی و سعودی، در سالهای ۲۰۱۷- ۲۰۱۸ ترسایی که بطور سیستماتیک در شمال، تقریباً نیمی از ساحل دریای سرخ، از جمله شهرهایی مانند حیس، الخوخه و منطقه کوهستانی جبل حبشی را به دست گرفتند. اما آنچه این ایتلاف تقریباً دو سال برای تصرف آن سخت جنگیده بود، حوثی ها تنها در عرض چند روز آنها را بازپس گرفتند.

در حال حاضر، واحدهای انصارالله، کل سواحل غربی یمن را در کنترول دارند، اما جزیره پریم بدون شک به لعل جواهر استراتیژیک اصلی آن تبدیل شده است. این قطعه زمین کوچک که تنها ۱۳ کیلومتر مربع مساحت دارد، دریای سرخ را از یک طرف از خلیج عدن در دریای سرخ جدا کرده و از طرف دیگر تنگه باب المندب را به دو قسمت تقسیم می کند. تنگه بزرگتر یا داکت المیون، ۲۰ کیلومترعرض دارد و از غرب با سواحل جیبوتی هم مرز است.

تنگه کوچک تر که باب اسکندر نام دارد، کانالی نسبتاً باریک و سه کیلومتری بین خود جزیره و سواحل یمن است. هر کسی که جزیره را کنترول کند، تمام کشتی رانی از طریق باب المندب را کنترول کرده و در اختیار خود خواهد داشت. این امر را می توان با استقرار چندین موقعیت شلیک ثابت یا سیار در پریم، مسلح به پهپاد یا سلاح های دیگر، محقق کرد. نشریات نظامی غربی در حال حاضر گزارش می دهند که حتا یک یا دو باتری توپخانه می تواند ترافیک دریایی را به طور کامل مسدود کند، چه برسد به سیستم های موشکی که قادر هستند هر کشتی را در عرض چند دقیقه پس از پرتاب هدف قرار دهند. استقرار میدان های مین و استفاده از کشتی های بدون سرنشین (شهپاد) نیز محتمل است. اگر نیروهای دولتی که در حال حاضر تنها حدود یک سوم خاک یمن را کنترول می کنند، نتوانند اوضاع را تغییر دهند، حوثی ها کلید باز یا بسته کردن تنگه را در دست خواهند داشت.

گروه انصارالله، متعاقبا فیلمی از محمد الحوثی، رهبر این جنبش، که وارد شهر ساحلی مخا می شود، منتشر و بیانیه ای صادر کرد: عبور از تنگه برای کشتی هایی که پرچم همه کشورهای دوست و بی طرف را برافراشته اند، آزاد است. این محاصره فقط بر کشتی هایی که در خدمت منافع عربستان سعودی و اسراییل هستند، بسته خواهد بود.

حتی اگر حوثی ها به حملات خود ادامه ندهند، اما بتوانند مواضع خود را در مناطق بازپس گرفته شده تثبیت کنند، این ضربه شدیدی به حمل و نقل نفت و فرآورده های نفتی عربستان وارد خواهد کرد و همچنین مسیر ترانزیت به شمال از طریق کانال سویز و به سمت اروپا را نیز تهدید خواهد کرد.

برخی از نشریات خاورمیانه گزارش می دهند که حوثی ها در جریان حملات خود در جنوب، در شمال نیز به خط لوله کلیدی نفت شرق-غرب در عربستان سعودی که نفت خام و فرآورده های نفتی را به بندر ینبع، تامین می کند، حمله کردند. امروزه، این یک دروازه دریایی حیاتی است که ریاض تا ۷۰ درصد از صادرات نفت خود را به آن منتقل کرده است. تنها بر اساس داده های رسمی، صادرات نفت عربستان تا اگست ۲۰۲۶ ترسایی به ۳،۶میلیون بشکه در روز کاهش یافته است ( پایین ترین سطح در ۱۳ سال گذشته). درآمد نیز به همراه آن کاهش یافته است. با توجه به اینکه سعودی ها قبل از محاصره تنگه هرمز توسط ایران به طور متوسط ۵،۵ میلیون بشکه نفت صادر می کردند، ریاض در حال حاضر تقریباً ۲۲۰ میلیون دلار در روز ضرر می کند. اگر خط لوله واقعاً آسیب ببیند و حوثی ها تنگه باب المندب را نیز مسدود کنند، وضعیت برای یکی از متحدان اصلی ایالات متحده امریکا در منطقه به طور قابل توجهی دشوارتر خواهد شد. اتفاقاً، گزارش های متعددی در مطبوعات امریکایی منتشر شده است که ادعا می کنند شاهزاده محمد بن سلمان ظاهراً با درخواستی از دونالد ترامپ برای مشارکت یک نیروی ویژه دریایی منطقه ای ایالات متحده امریکا در حل مشکل حوثی ها، به او مراجعه کرده است. هیچ یک از طرفین هیچ بیانیه رسمی در این باره صادر نکرده اند، اما روزنامه نگاران امریکایی ادعا می کنند که دولت کاخ سفید درخواست سعودی ها را رد کرده است.

اقدامات ایران و حوثی های متحد آن به وضوح یک واقعیت جهانی جدید را نشان می دهد، که در آن مهم تر از داشتن منابع، کنترول ابزارها و مسیرهای تحویل در دست آنهاست. تنگه باب المندب فقط برای صادرات استفاده نمیشود ، این یک مسیر ترانزیتی حیاتی است که ۸۰ درصد از LNG خاورمیانه را که از طریق کانال سویز به اروپا ارسال می شود، از طریق این آبراه می گذرد. از زمان دخالت حوثی ها در درگیری آمریکا و ایران، ترافیک دریایی از طریق دریای سرخ به شدت کاهش یافته است، به طوری که درآمد مصر به عنوان اوپراتور کانال سویز تنها در عرض چند ماه ۶۰ درصد کاهش یافته و بودجه مصر بیش از هفت میلیارد دلار از دست داده است.

آشفتگی خاورمیانه که توسط ایالات متحده امریکا و اسراییل دامن زده شده، هیچ نشانه ای از کاهش را نشان نمی دهد. در همین حال، در بحبوحه گزارشهای موفقیت های نظامی حوثی ها، قیمت نفت خام برنت به ۱۰۸ دلار در هر بشکه افزایش یافته است، در حالی که نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا با قیمت ۱۰۳ دلار معامله می شود. با این حال، روسیه تنها به این واقعیت علاقمند است که در کنار حوثی ها، نفت خام اورال از مرز ۹۰ دلار در هر بشکه عبور کرده است، در حالی که قیمت آن در بودجه سال جاری ۵۹ دلار پیش بینی شده است.

بامـداد ـ سیاسی ـ ۱/ ۲۶ـ ۱۵۰۹