پزشکیان در سازمان ملل متحد : «سر فرود نمیآوریم»، اما برای مذاکره بدون تهدید آمادهایم
مسعود پزشکیان، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، حملات امریکا و اسراییل به ایران، تحریمها، برنامه هستهای و وضعیت غزه را محور سخنانش قرارداد و در واکنش مستقیم به اظهارات روز گذشته دونالد ترامپ گفت تهران برای « گفت وگو، دیپلوماسی و مذاکره» آماده است، اما زبان تهدید و فشار را نمی پذیرد. در پشت صحنه نشست نیویورک، تماسهای غیرمستقیم ایران و امریکا برای یافتن راهی جهت پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز ادامه دارد.
مسعود پزشکیان، رییس جمهوری ایران چهارشنبه ۲۳ سپتامبر در سخنرانی خود در هشتادویکمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد ، بخشی از سخنان خود را به پاسخ به اظهارات دونالد ترامپ، رییس جمهوری امریکا اختصاص داد؛ سخنانی که یک روز پیش تر ایران را به شدت هدف قرار داده بود و در آن، ترامپ از امکان «نابود کردن» جمهوری اسلامی در صورت نرسیدن به توافق سخن گفته بود.
پزشکیان در پاسخ گفت ایرانی ها « قربانی تروریزم» بودهاند و جمهوری اسلامی آغازگر جنگ نبوده است. او با اشاره به حمله امریکا به مدرسه شجره طیبه در میناب که در آن از جمله ۱۲۰دانشآموز ۶ تا ۱۳ ساله کشته شدند، گفت: «من از ایرانی می آیم که مدرسه ای را بمباران کردند» و افزود که کودکان در حملاتی با سلاح های امریکایی و اسراییلی کشته شدهاند.
به گزارش دویچه وله، پزشکیان همچنین کتابچه ای از تصاویر کشته شدگان و نیز تصویری از علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی را که در حوت گذشته در حملات امریکا و اسراییل به ایران کشته شد، پشت تریبون سخنرانی به شرکت کنندگان نشان داد.
او گفت ایران پس از حملات امریکا و اسراییل با «تمام توان» از خود دفاع کرده، اما مدعی شد که نیروهای ایرانی جمعیت غیرنظامی را هدف قرار ندادهاند. پزشکیان افزود که دانشگاهها، مراکز درمانی، مدارس، بیمارستانها و زیرساختهای ایران هدف حمله قرار گرفته اند و این اقدامات مغایر با حقوق بینالمللی هستند.
« بمب اتم در اسراییل است، اما بازرس ها در ایران »
پزشکیان در بخش دیگری از سخنانش گفت ایران طی دو قرن گذشته به هیچ کشوری حمله نکرده و قدرت نظامی خود را برای «دفاع» می خواهد، نه برای سلطه بر کشورهای دیگر.
او گفت: « ما امنیت خود را در ناامنی دیگران جست وجو نمیکنیم» و افزود که سامانههای دفاعی ایران به گونهای ساخته شدهاند که «هیچ کس تصور نکند بمباران شهرهای ایران بی پاسخ خواهد ماند».
رییس جمهوری ایران همچنین در دفاع از برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفت تهران به دنبال سلاح هستهای نیست، اما از حق خود برای استفاده صلح آمیز از فنآوری هستهای نیز صرف نظر نخواهد کرد.
او گفت: «ما به روشنی می گوییم: نه سلاح هستهای و نه محدودیت برای فنآوری هستهای صلحآمیز».
پزشکیان در ادامه، تحریم های امریکا را عامل فشار بر اقشار فقیر و بیماران دانست و گفت این تحریمها بیش از همه به مردم عادی آسیب می زنند.
او همچنین با اشاره به اسراییل گفت در حالی که اسراییل سلاح هستهای در اختیار دارد و عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای نیست، بازرسی های بینالمللی متوجه ایران است. پزشکیان گفت: « بمب اتم در اسراییل است، اما بازرسها در ایران. اسراییل می کُشد، ولی ایران تحریم می شود.»
غزه و تنگه هرمز
بخش دیگری از سخنرانی پزشکیان به غزه اختصاص داشت. او وضعیت فلسطینیها را « زخمی باز بر وجدان جامعه جهانی» خواند و غزه را نماد شکست سازوکارهای بینالمللی در جلوگیری از رنج غیرنظامیان دانست.
او گفت تا زمانی که « اشغال، تجاوز و بیعدالتی» ادامه داشته باشد، مقاومت نیز ادامه خواهد داشت و افزود که مقاومت را نمی توان با بمباران و محاصره از میان برد.
پزشکیان درباره تنگه هرمز نیز گفت ایران نمی تواند بپذیرد برخی کشورها از این تنگه برای منافع خود استفاده کنند و همزمان همان آبراه را برای اعمال فشار علیه ایران به کار بگیرند. او هشدار داد که گسترش جنگ به امنیت بیشتر منجر نخواهد شد.
اهمیت هرمز در شرایط کنونی تنها سیاسی نیست. پیش از جنگ، حدود یک پنجم نفت معامله شده جهان از این آبراه عبور می کرد و کاهش شدید رفت وآمد کشتی های تجاری، بازار انرژی و کشتیرانی منطقه را تحت تأثیر قرار داده است. روز چهارشنبه نیز یک کشتی تجاری در هرمز هدف یک پرتابه ناشناس قرار گرفت که به کشته شدن یک ملوان و زخمی شدن یک نفر دیگر انجامید.
تاکید بر مذاکره، اما بدون «زبان زور»
با وجود لحن تند بخشهایی از سخنرانی پزشکیان، او سخنان خود را با پیامی درباره امکان دیپلوماسی پایان داد و خطاب به ترامپ گفت: «مقاومت مردم ایران در برابر تحریم ها، فشار بیشتر و زورگویی افزایش خواهد یافت. ما هرگز سر فرود نمی آوریم. ما برای گفت وگو، دیپلوماسی و مذاکره آمادهایم، بدون پذیرش زبان زور! ».
این موضع در شرایطی مطرح شد که همزمان با حضور سران کشورها در نیویورک، تلاشهای دیپلوماتیک برای یافتن راهی جهت پایان دادن به درگیری ایران و امریکا شدت گرفته است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، مقام های ایرانی و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه امریکا، جرد کوشنر، داماد ترامپ در حاشیه نشست مجمع عمومی حدود سه ساعت گفت وگوی غیرمستقیم داشتند، این تماس با میانجیگری قطر انجام شد و عباس عراقچی، وزیر خاریجه ایران نیز در آن حضور داشت. دونالد ترامپ این دیدار را « بسیار خوب» توصیف کرده و گفته است دیدار دیگری نیز ممکن است در آینده نزدیک انجام شود.
همزمان، یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفته است تهران در صورت کاهش فشار نظامی امریکا و رفع محاصره بنادر ایران، آمادگی دارد تنگه هرمز را ظرف یک هفته بازگشایی کند. این موضع نسبت به شروط سخت تری که مقام های ایرانی پیش تر برای پایان درگیری مطرح کرده بودند، انعطاف بیشتری نشان می دهد، هرچند گزارشها حاکی از اختلاف نظر در داخل ایران درباره جزییات این پیشنهاد است.
کشورهای عربی منطقه نیز برای برقراری تماس میان تهران و واشنگتن تلاش کردهاند. گزارشها از میانجیگری کشورهای خلیج فارس برای ایجاد زمینه دیدار مقامهای ارشد ایران و امریکا در نیویورک حکایت دارد.
روبیو: توافق با ایران به زمان طولانی نیاز دارد
در حالی که تماسهای دیپلوماتیک ایران و امریکا در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد دیگر از سرگرفته شده، مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا گفت مذاکرات روز گذشته درباره ایران «عمدتاً به تبادل ایدهها و پیامها اختصاص داشته» و دستیابی به هرگونه توافق با تهران، برخلاف توافقهای کوتاه مدت، «به یک روند طولانی نیاز دارد».
او درعین حال گزینه نظامی را از روی میز خارج نکرد و درباره تنگه هرمز گفت بخش جنوبی این آبراه همچنان باز است. روبیو همچنین با اشاره به گروههای مسلح متحد ایران در منطقه، آنها را تهدیدی برای امنیت و حاکمیت کشورهای منطقه دانست و گفت امریکا و کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس درباره ضرورت باز ماندن تنگه هرمز اتفاق نظر دارند.
در مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، درباره تماسهای انجامشده در نیویورک گفت ارتباط با طرف امریکایی از طریق میانجیگری قطر صورت گرفته و هدف آن انتقال « شرایط و مواضع ایران» بوده است. به گفته او، این شروط شامل پایان جنگ در همه جبهه ها، توقف اقدامات نظامی امریکا علیه ایران، رفع محاصره دریایی، پایان فشارهای اقتصادی و آزادسازی دارایی های ایران است.
بقایی تأکید کرد که این مواضع جدید نیستند و ایران پیش تر نیز آنها را از طریق میانجیها به امریکا منتقل کرده است. او همچنین گفت موضع تهران درباره امنیت تنگه هرمز و مسایل امنیتی منطقه تغییری نکرده است.
این تماسها پس از چند ماه قطع ارتباط مستقیم میان تهران و واشنگتن انجام شده و استیو ویتکاف مذاکرات را «سازنده و امیدوارکننده» توصیف کرده و گفته میانجیها به تلاش خود ادامه خواهند داد.
بامـداد ـ سیاسی ـ ۲/ ۲۶ـ ۲۳۰۹
Copyright ©bamdaad 2026