
ولادیمیر پراخواتیلوف استاد علوم سیاسی، کارشناس نظامی
تحلیل گران نظامی امریکا به موثر بودن حملات راکتی ایران به رادارهای امریکایی مستقر در منطقه اذعان می کنند.
جوزف ترویتیک و تایلر روگووی، کارشناسان نظامی معتبر امریکایی، در مقال هخود در پورتال War Zone مینویسند: «به نظر میرسد حملات ایران به رادارهای حیاتی که زیربنای توانمندیهای دفاع راکتی در منطقه هستند، در چندین مورد موفقیتآمیز بوده است. طنز ماجرا اینجاست که شاید بزرگترین تهدید برای این رادارهای بسیار پیشرفتi قادر به ارسال تلهمتری برای رهگیری اهداف در حال حرکت با سرعتهای مافوق صوت، گاهی در فضا، از سوی پهپادهای دوربرد ایجاد میشود. از دست دادن رادارها و یا وارد شدن آسیب به تجهیزات آنها باید در نهایت به عنوان یک زنگ خطر در باره آسیب پذیری این دارایی های حیاتی، اما عمدتاً ثابت، عمل کند».
طبق دادههای آن ها، ایران موفق شد یک رادار «AN/TPY-2» از سامانه دفاع منطقهای ارتفاع بالای «تاد» امریکا در اردن را منهدم کند و به یک رادار پیشرفته با آرایه آنتن قدرتمند «AN/FPS-132» از سامانه «تاد» در قطر آسیب برساند.
ترویتیک و روگووی خاطرنشان می کنند: « دلایل کافی بر این باور وجود دارد که تعدادی از سامانههای مشابه دیگر نیز منهدم شده یا آسیب دیدهاند».
سی ان ان شکست یک سامانه تاد در پایگاه هوایی موفق السلطی در اردن، در فاصله بیش از ۸۰۰ کیلومتری از ایران، توسط پهپادهای ایرانی و همچنین گلوله باران « دو سامانه راداری مشابه» در امارات متحده عربی را با پیامد های نامشخص تایید کرد.
دستگاه راداری سامانه دفاع هوایی «تاد»، یک رادار قابل حمل توسط نفر «Raytheon AN/TPY-2» است. بر اساس بودجه ۲۰۲۵ نهاد دفاع راکتی امریکا، هزینه آن از نیم میلیارد دلار کمی کمتر است.
تصویر ماهوارهای از رادار منهدم شده « دو دهانه به عرض ۴ متری در شن و ماسه را در نزدیک رادار نشان می دهد که ثابت می کند برای ضربه زدن به این سامانه که بر روی پنج تریلی ۱۲ متری نصب شده بود، تلاشهای زیادی لازم بوده است. ظاهراً همه آنها نابود شده یا به شدت آسیب دیدهاند».
تراویتیک و روگووی می نویسند: « در تصویر ماهوارهای گرفته شده در ۱ مارچ، دود بالای یک مرکز راداری نزدیک پایگاه هوایی شاهزاده سلطان درعربستان سعودی که دهها هواپیمای امریکایی در آنجا مستقر است، دیده می شود. در این محل یک چادر که برای پوشش تجهیزات راداری گروهان «تاد» مجاور استفاده می شد، به شدت سوخته و در اطراف آن آوار پراکنده بود». آن ها اضافه می کنند که « حداقل سه ساختمان در پایگاه نظامی نزدیک الرویس و چهار ساختمان در پایگاه صدر، هر دو واقع در امارات متحده عربی، در بازه زمانی ۲۸فبروری تا ۱ مارچ آسیب دیدهاند. در میان ساختمانهای آسیبدیده، آشیانههایی برای تجهیزات عبوری بودند که برای نگهداری سامانههای راداری گروهان های «تاد» در هر دو پایگاه استفاده می شد».
ان. آر. جنزن- جونز، مدیر خدمات تحقیقاتی تسلیحات، به سی ان ان گفت: « رادار AN/TPY/2 اساساً قلب سامانه تاد است که قابلیت پرتاب راکتهای رهگیر را فراهم می کند و به سامانه دفاع هوایی شبکه ای کمک می کند. علاوه بر این، این تجهیزات فوقالعاده گران قیمت هستند. از دست دادن حتا یک رادار از این نوع، یک رویداد عملیاتی با اهمیت قابل توجه محسوب می شود. احتمالاً جایگزینی آن به زمان و مکان دیگر و تلاش بیشتری نیاز دارد».
علاوه بر این، سی ان ان گزارش داد که تصاویر ماهوارهای گواهی از آن می دهند که سامانه هشدار اولیه ساخت امریکا در ام دهال قطر نیز آسیب دیده است.
نماینده پنتاگون به سی ان ان گفت: « به دلیل ملاحظات امنیت عملیات، ما در باره وضعیت توانمندی های مشخص در منطقه اظهار نظر نمی کنیم».
ایرانیها با کاهش توانمندی های سامانههای دفاع راکتی منطقه ای امریکا و متحدانش، توانستند از سامانههای راکتی گران تر و پیچیده تر، از جمله راکتهای بالستیک سنگین «خرمشهر-۴» (با برد ۲۰۰۰ کیلومتر، کلاهک جنگی یک ونیم تنی با سرعت تا ۱۶ ماخ) استفاده کنند.
هدف آنها فرودگاه بن گوریون بود که یک تصویر ماهوارهای بتاریخ ۵ مارچ، از استقرار حدود ۲۰ بال طیارات سوخت رسان امریکایی «KC-135» و«KC-46» در آنجا گواهی می دهـد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران شلیک راکت بالستیک خرمشهر-۴ به سمت فرودگاه بن گوریون و پایگاه هوایی ۲۷ نیروی هوایی اسراییل واقع در این فرودگاه را تایید کرد.این راکتها در چهارچوب نوزدهمین موج عملیات «وعده صادق ۴»، یک کارزار هماهنگ از حملات راکتی و پهپادی علیه اهداف اسراییلی و امریکایی، شلیک شدند. این عملیات در ۲۸فبروری در پاسخ به حملات گسترده اسراییل و امریکا علیه اهداف ایرانی آغاز شد.
راکت «خرمشهر-۴» به یک ماژول مانورپذیر، یک فناوری که در دهه ۱۹۹۰ از کوریای شمالی به ایران وارد شد، مجهز است. این ماژولها می توانند هنگام کاهش ارتفاع، مسیر خود را تغییر دهند و با استفاده از موتورهای کوچک، در مرحلهٔ نهایی پرواز، مانور کنند.
این راکت یک و نیم تُن مواد منفجره را به محل استقرار هواپیماهای امریکایی رساند و جالب ترین بخش ماجرا پس از آن آغاز شد.
شرکت امریکایی «Planet Labs PBC»، یکی از تامین کنندگان پیشرو تصاویر باکیفیتِ به دستآمده از فضا، اعلام کرد که به مدت ۹۶ ساعت از انتشار تصاویر کشورهای حوزه خلیج فارس که هدف حملات پهپاد های ایرانی قرار می گیرند، خودداری خواهد کرد.
تصاویر ماهوارهای که توسط این شرکت مستقر در کالیفرنیا، پردازش می شوند، معمولاً تقریباً بلافاصله در اختیار مشتریان، از جمله خبرگزاری فرانسه و همچنین سایر رسانه ها، شرکتها، پژوهشگران و حتا دشمنان بالقوه امریکا، قرار می گیرد.
شرکت «Planet Labs PBC» طی پیامی به اطلاع مشتریان خود رساند که این اقدام « موقتی » بخشی از «تعهد آن به مدیریت مسوولانه دادهها و تضمین ایمنی پرسونل در محل»، از زمان وقوع جنگ در خاورمیانه است، اما توضیح نداد که آیا این اقدامات به درخواست مقامات امریکایی انجام گرفته یا خیر. تصاویر ایران در این اطلاعیه منتشر نشده است.
این شرکت اعلام کرد: «تمام تصاویر جدید که بر فراز کشورهای خلیج فارس و مناطق درگیری مجاور (به جز ایران) گرفته شوند، با تاخیر اجباری ۹۶ ساعته در بایگانی ما در دسترس خواهند بود».
در این سند آمده است: «این اقدام با هدف جلوگیری از به خطر افتادن امنیت پرسونل و غیرنظامیان متحد و شریک ناتو در منطقه توسط بازیگران متخاصم انجام می شود. با پیشرفت درگیری، ممکن است منطقه آسیب دیده تغییر کند ».
در پی آن، اسراییل رژیم سانسور نظامی خود را به شدت سخت تر کرد: پخش زنده و نمایش شهرها در هنگام حملات ایران ممنوع شد و حتا مستقیماً با خبرنگاران مقابله می شود.
امریکا در خاورمیانه هشت گروهان، امارات متحده عربی دو گروهان و عربستان سعودی یک گروهان «تاد» در اختیار دارد.
در واقع، ایران موفق شده است بخش قابل توجهی از رادارهای کلیدی منطقه ای ایالات متحده امریکا و متحدانش را بدون صرف هزینه قابل توجه از کار بیندازد.
صرف نظر از نتیجه رویارویی نظامی ایران با نیروهای برتر امریکا و اسراییل، ایران آسیب پذیریهای کلیدی پیشرفته ترین سامانه دفاع راکتی امریکا - «تاد» را کشف کرده است که بی تردید، مخالفان احتمالی نظامی گری امریکا از آنها استفاده خواهد کرد./برگردان از ا. م. شیری
بامـداد ـ سیاسی ـ ۴/ ۲۶ـ ۱۲۰۳
Copyright ©bamdaad 2026