دو یاداشت

دو یاداشت

۱ـ افغانستان و اثرات موقعیت جغرافیایی آن .

۲ ـ چاره اساسی و مستدام برای بهره گیری ازاین موقعیت.

محمد ولی

۱ ـ این موقعیت عامل کشیده شدن افغانستان درمعادلات جهانی و منطقوی بوده در زمان حاضر بر اهمیت موقعیت جیوپولیتیک آن بیشتر از قرون قبل افزوده است .

کشوری با چنین اهمیت جغرافیایی که آینده های رشد سریع اقتصادی را پیش رو دارد ناگزیر است با ارزش های جهانی وفق داده شود . سیر درمسیر انکشافات بعدی با حفظ ارزش های ملی و اعتقادی افغانستان جنگ زده رکن با اهمیت جلب کمک ‌های خارجی غرض بازسازی کشور میباشد ، گرچه در وضعیت جاری تحکیم ثبات برای حفظ کشور مرجح تر است اما ثبات بدون پایه های مادی ـ تخنیکی مستدام بوده نمیتواند .

ثبات افغانستان تاثیر بزرگ بر رشد مناسبات اقتصادی ، سیاسی و تجاری با همسایه ها دارد و مایه نگرانی هیچ یک از همسایگان نمی‌باشد. پروژه های زیربنایی چون کاسا یکهزار ، تاپی ، تمدید جاده واخان ، پیشرفت کار کانال قوش تیپه و سرمایگذاری های داخل و خارجی که اخبار آنها پیوسته به نشر می‌ رسد نشانه رشد دور نمایی اقتصادی بوده میتواند .

سوال چگونگی ثبات ، تحکیم مناسبات بیرونی و توانمند سازی مادی و تخنیکی کشور پس از گذشت ۵ سال تحول جدید نزد پژوهشگران مطرح است و در مو د ابراز نظرهای مثبت و منفی وجود دارد.

عده ای وضع موجود را یکسر نفی کرده می ‌گویند در چنین حالت نه تحکیم ثبات مطرح میباشد و نه امکانات تاسیس و انکشاف پایه های مادی ـ تخنیکی .

طرح این عده بنابر تعصبات سمتی و محلی یا از دست دادن قدرت فاسد گذشته با دو مشکل مواجه است ، یکی غیر سراسری بودن و دیگری نفی وضعیت از طریق جنگ ، این هردو از لحاظ منافع‌ مردم مردود ، تکراری و تجربه ناکام است .

عده ای از ابراز نظر کنندگان با عینیت تجارب اوضاع ۵ سال قبل که کوته نظری محلی و قومی و پیامد های جنگ را در نظر می ‌گیرند به این باور اند که برای رفع هرگونه نقاضت های قومی و منطقوی و ختم کامل جنگ باید کارهای اساسی و بنیادین بر مبنای موازین قانونی و تعاملات مثبت صورت گیرد . ازاین جهت عنوان دوم که چاره اساسی و مستدام برای بهره گیری ازاین موقعیت است مطرح میگردد .

۲ ـ این اصل در محور افواهات، ابهامات و ایجاد تحرکات منفی نه چرخیده متکی بر واقعیت‌ های زندگی معاصر جهانی است که اساس آنرا دولت سازی بر بنیاد مشروعیت تشکیل میدهـد ، دولت متمرکز نیرومند با داشتن قوای مسلح مجهز با سلاح و وسایل تخنیکی مدرن . دولتی که بر سه پایه اجراییه وی، تقنینی و قضایی مستقل بنا یابد ، رسن محکم پیوند دهنده دولت با مردم، ارگانهای تشکیل دهنده با هم ، ذکر خطوط صریح سیاست خارجی ، صلاحیت ‌های ارگان های اجراییه وی، تقنینی و قضایی و ارگان نظارت کننده بر تحقق قوانین باشد . البته همه بر بنیاد شریعت عمل خواهند کرد .

مشروعیت برخاسته از مردم که در آن مانند گذشته تقلب و تداخل قدرتمندان وجود نداشته و متکی بر قانون باشد میتواند بدون پراگندگی قدرت ، شیوع فساد ، دستیابی های بیرونی و اندیشه های مبتنی بر تفرقه و چند پارچگی کشور را در خط اساسی انکشاف ، تحکیم ثبات داخلی و اخذ موقعیت جهانی به حرکت درآورده انکشاف متوازن اقتصادی ، فرهنگی و اجتماعی را با سیاست خارجی غیرجانبدار مثبت و فعال و حسن همکاری متقابل جهانی و منطقوی به حرکت درآورده انکشاف متوازن اقتصادی ، فرهنگی و اجتماعی را با سیاست خارجی غیرجانبدار مثبت و فعال و حسن همکاری متقابل جهانی و منطقوی استقامت دهد .

تذکر جانبی :

افغانستان که در همسایگی شرقی آن دشمنی با سابقه پیدایش وجود دارد پیوسته متضرر از حوادثی میگردد که بر حفظ یگانگی ملی و رشد و انکشاف اقتصادی آن اثرات منفی بجا می‌گذارد ، چنانچه طی ۵۰ سال اخیر این همسایگی بر همین منوال ادامه یافته است .

هر دولتی که در کشور که با پیشگیری سیاست مستقل داخلی و خارجی برسراقتدار باشد با جراثیم برخاسته ازاین زخم ناسور باید مجادله کند ، دراین جدال که صبغه مقابله با مداخلات داخلی و موضعگیری های شیطنت آمیز خارجی میداشته باشد از موقف نیرومند ملی ( حمایت مردم و مشروعیت حقوقی ) و نقش فعال سیاست خارجی ( کسب همکاری منطقوی و جهانی ) صورت پذیر میباشد .

پس از ۵ سال ، نمایندگی امارت اسلامی در فورمات ماسکو توانست به اتهامات چندین ساله پاکستان جواب مناسب بدهد و مانع خواست پاکستان در ذکر نام افغانستان به اتهام حمایت از تروریزم گردد، این اولین صدایی بود که طی این مدت علیه تخریبکاری و کشتار مراجع نظامی پاکستان در سطح یک گرد همایی منطقوی بلند شد و موثر هم بود . باید این تجربه انکشاف یابد تا در مجامع جهانی نیز نمایندگی های افغانستان مجال رفع ابهامات ایجاد شده از جانب پاکستان را داشته باشند . این کار جز از طریق دمسازی با موازین جهانی امکان پذیر نیست و این دمسازی متکی بر مشروعیت داخلی، رعایت اصول جهانی با در نظر داشت اعتقادات و عنعنات کشور بوده باعث مشروعیت جهانی میگردد .

خلاصه بیرون شدن از پوسته تنگ خود محوری سمت روشن در حال و آینده کشور را به حیث واحد دارای موقعیت فعال در جامعه جهانی جا میدهد.

بامـداد ـ دیدگاه ـ ۱/ ۲۶ـ ۱۱۱۰